Phường Trí Quả là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng, nơi hội tụ nhiều di sản đặc biệt có giá trị tầm quốc gia và quốc tế. Trên địa bàn hiện hữu những di tích nổi tiếng như chùa Dâu, chùa Bút Tháp, Thành cổ Luy Lâu, hệ thống chùa Tứ Pháp - những công trình kiến trúc, nghệ thuật tiêu biểu gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của dân tộc. Đây không chỉ là những dấu tích lịch sử quý giá mà còn được xem là trung tâm Phật giáo đầu tiên của Việt Nam, ghi dấu mốc quan trọng trong dòng chảy văn hóa - tôn giáo của đất nước.
Song song với chiều sâu lịch sử - văn hóa, phường Trí Quả còn sở hữu nhiều lợi thế nổi trội về vị trí địa lý và hạ tầng giao thông. Trên địa bàn có các tuyến giao thông huyết mạch như quốc lộ 17, các tỉnh lộ 283, 276, 282B chạy qua, tạo sự kết nối thuận lợi với trung tâm tỉnh Bắc Ninh và các địa phương lân cận. Cùng với đó, hệ thống khu, cụm công nghiệp được quy hoạch, đầu tư đồng bộ theo hướng hiện đại đã và đang mở ra nhiều cơ hội thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại – dịch vụ. Đây chính là những điều kiện quan trọng để Trí Quả phát huy lợi thế tổng hợp, xây dựng nền kinh tế phát triển bền vững gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.
(Chùa Dâu - Di tích quốc gia đặc biệt, trung tâm tín ngưỡng Tứ Pháp cổ xưa tọa lạc trên địa bàn phường Trí Quả)
Phường Trí Quả được thành lập trên cơ sở hợp nhất phường Thanh Khương, phường Trí Quả (cũ) và xã Đình Tổ với diện tích tự nhiên 19,95 km², dân số gần 34.000 người. Ngay sau khi thành lập, địa phương đã tập trung cao độ cho công tác kiện toàn, ổn định tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động của hệ thống chính trị thông suốt, hiệu lực, hiệu quả, không để gián đoạn việc phục vụ Nhân dân. Đây là tiền đề quan trọng, tạo nền tảng chính trị vững chắc cho sự phát triển ổn định, lâu dài của địa phương.
Trên lĩnh vực kinh tế - xã hội, phường triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm, vừa kịp thời giải quyết những yêu cầu đặt ra sau sáp nhập, vừa chủ động định hình định hướng phát triển trung và dài hạn. Các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu đều đạt và vượt kế hoạch; hoạt động thương mại - dịch vụ, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp duy trì đà tăng trưởng khá; sản xuất nông nghiệp từng bước được chuyển đổi theo hướng hiệu quả, bền vững, phù hợp với quá trình đô thị hóa.
Lĩnh vực văn hóa - xã hội tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực. Giáo dục, y tế, công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân, an sinh xã hội được quan tâm triển khai đầy đủ, kịp thời. Đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân từng bước được nâng cao. Công tác quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường, trật tự đô thị từng bước đi vào nền nếp, góp phần xây dựng diện mạo đô thị ngày càng văn minh, hiện đại.
(Lễ hội chùa Dâu hằng năm thu hút đông đảo Nhân dân và du khách)
Trong bối cảnh là địa phương mới sáp nhập, đồng thời triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp với không ít khó khăn, thách thức, song với sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận, ủng hộ của Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, tình hình kinh tế - xã hội của phường Trí Quả tiếp tục đạt được những kết quả tích cực, đáng ghi nhận. Tổng giá trị sản phẩm xã hội ước đạt 6.265 tỷ 297 triệu đồng, đạt 100% kế hoạch năm; thu nhập bình quân đầu người ước đạt 76,9 triệu đồng/người/năm. Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn ước đạt 249 tỷ 757 triệu đồng, đạt 110% dự toán.
Các chỉ tiêu xã hội quan trọng được bảo đảm vững chắc: tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 95,6%; hoàn thành 100% chỉ tiêu giao quân; tỷ lệ dân số sử dụng nước sạch đạt 100%; tỷ lệ điện táng, hỏa táng đạt 89,1%; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,43%. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” tiếp tục được duy trì và nâng cao chất lượng, với 100% làng, khu phố đạt danh hiệu văn hóa, tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 97,2%.
Công tác xây dựng Đảng, chính quyền và các đoàn thể chính trị - xã hội tiếp tục được phường Trí Quả xác định là nhiệm vụ then chốt, được tăng cường toàn diện và đồng bộ trên cả ba mặt tư tưởng - chính trị, tổ chức - cán bộ và công tác kiểm tra, giám sát, gắn chặt với yêu cầu thực tiễn của địa phương trong giai đoạn mới.
(Chùa Bút Tháp - di tích quốc gia đặc biệt tiêu biểu cho nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc Phật giáo cổ Việt Nam)
Những kết quả đạt được trong thời gian ngắn kể từ khi thành lập phường mới là minh chứng sinh động cho sự nỗ lực, quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng, tin tưởng của Nhân dân. Đây chính là nền tảng quan trọng, tạo tiền đề vững chắc để phường Trí Quả tiếp tục lựa chọn và triển khai các hướng phát triển phù hợp trong giai đoạn tới, hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện, bền vững, văn minh và giàu bản sắc văn hóa.
Trong nhiệm kỳ mới, phường Trí Quả xác định trục phát triển kinh tế - xã hội chủ đạo theo hướng công nghiệp - thương mại, dịch vụ - du lịch, trong đó du lịch văn hóa, du lịch tâm linh giữ vai trò quan trọng, vừa là động lực tăng trưởng kinh tế, vừa là cầu nối bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của vùng đất Luy Lâu xưa.
Hiện nay, trên địa bàn phường có 15 ngôi chùa, 01 nhà thờ Công giáo và 27 công trình tín ngưỡng gồm đình, đền, nghè, lăng, điếm, nhà thờ họ. Trong số đó có 02 di tích quốc gia đặc biệt, 04 di tích cấp quốc gia và 19 di tích cấp tỉnh. Có thể nói, “đi đến đâu ở Trí Quả cũng gặp di tích”, mỗi công trình không chỉ là không gian sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là chứng tích lịch sử, phản ánh bề dày văn hóa và chiều sâu truyền thống của vùng đất Luy Lâu - trung tâm văn hóa, Phật giáo cổ xưa của dân tộc. Đây chính là nguồn lực đặc biệt, tạo nên sự khác biệt và lợi thế cạnh tranh lâu dài trong chiến lược phát triển của địa phương.
Bên cạnh đó, Trí Quả còn sở hữu tiềm năng du lịch phong phú, mang đậm bản sắc địa phương với các làng nghề truyền thống nổi tiếng như đậu Trà Lâm, tương Đình Tổ, cùng hệ thống di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu. Những giá trị này không chỉ thu hút du khách trong nước và quốc tế, mà còn góp phần thúc đẩy các ngành dịch vụ, thương mại, tạo việc làm, sinh kế bền vững cho người dân.
(Phố Dâu, phường Trí Quả sôi động)
Đồng chí Văn Quốc Cường - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường khẳng định: mục tiêu tổng quát mà phường Trí Quả hướng tới là xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị tinh gọn, vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; phát huy dân chủ, đoàn kết, đổi mới, sáng tạo; xây dựng phường Trí Quả phát triển toàn diện, bền vững, giàu bản sắc văn hóa.
Theo đó, địa phương định hướng phát triển kinh tế theo hướng bền vững, khai thác hiệu quả lợi thế công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, đồng thời đẩy mạnh thương mại, dịch vụ - du lịch. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao, song song với việc bảo tồn, phát triển các ngành nghề truyền thống. Kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng; nông nghiệp từng bước giảm tỷ trọng, gắn với đô thị hóa và phát triển du lịch.
(Đồng chí Văn Quốc Cường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Trí Quả)
Đặc biệt, Trí Quả xác định phát triển kinh tế phải luôn song hành với bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá hình ảnh quê hương, các di tích, làng nghề, lễ hội và giá trị văn hóa phi vật thể, đưa văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển.
Trong tương lai, phường Trí Quả hướng tới hình thành các tuyến, điểm du lịch liên hoàn như: chùa Dâu - Thành cổ Luy Lâu - hệ thống chùa Tứ Pháp - chùa Bút Tháp, kết nối với lăng và đền thờ Kinh Dương Vương, tranh dân gian Đông Hồ, chùa Phật Tích và các điểm đến văn hóa tiêu biểu khác của tỉnh Bắc Ninh.
Với định hướng đúng đắn và cách tiếp cận hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và gìn giữ di sản, giữa hiện đại và truyền thống, Trí Quả đang từng bước khẳng định vị thế của một đô thị phát triển bền vững, văn minh, giàu bản sắc, vì chất lượng sống và hạnh phúc của Nhân dân./.
Nguyễn Lam
