Những năm gần đây, cùng với xu hướng đẩy mạnh cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp, nhiều hộ nông dân trên địa bàn phường Trí Quả đã mạnh dạn ứng dụng phương pháp mạ khay, cấy máy vào sản xuất lúa. Đây được xem là giải pháp hiệu quả nhằm giải phóng sức lao động, giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng và từng bước thay đổi tập quán canh tác truyền thống theo hướng hiện đại, bền vững.
(Sử dụng phương pháp máy cấy trong gieo cấy lúa mùa)
Vụ mùa năm 2026, tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi, nhiều hộ dân trên địa bàn phường đã khẩn trương xuống đồng gieo cấy, trong đó việc sử dụng máy cấy ngày càng được mở rộng. So với phương pháp gieo mạ, cấy lúa thủ công trước đây, cấy bằng máy không chỉ giúp nông dân tiết kiệm thời gian, công lao động mà còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.
Gia đình chị Nguyễn Thị Triển, ở Tổ dân phố Hạnh Phúc là một trong những hộ đi đầu trong việc ứng dụng cơ giới hóa vào sản xuất lúa. Vụ mùa năm nay, gia đình chị gieo cấy 45 mẫu lúa, trong đó có 3 mẫu gieo thẳng, còn lại 42 mẫu được thực hiện bằng phương pháp mạ khay, cấy máy. Đây cũng là năm thứ ba liên tiếp gia đình chị áp dụng phương pháp này và đã thu được nhiều kết quả tích cực.
Theo chị Nguyễn Thị Triển, trước đây khi cấy lúa bằng phương pháp thủ công, gia đình phải thuê nhiều lao động với chi phí cao, chưa kể công gieo mạ, chăm sóc mạ và phụ thuộc rất nhiều vào nhân công theo thời vụ. Từ khi chuyển sang cấy bằng máy, toàn bộ quy trình sản xuất trở nên thuận lợi hơn, chi phí và công lao động giảm đáng kể. Bình quân mỗi sào ruộng chỉ mất khoảng 20 phút để hoàn thành việc cấy, cây mạ được cấy đều, khoảng cách giữa các hàng hợp lý, không thua kém so với cấy bằng tay.
Thực tế sản xuất cho thấy, cấy lúa bằng máy mang lại nhiều ưu điểm nổi bật. Tính cả chi phí gieo mạ khay và cấy bằng máy chỉ khoảng 380.000 đồng/sào, trong khi thuê nhân công cấy thủ công khoảng hơn 400.000 đồng/sào, chưa kể nhiều thời điểm còn khó thuê lao động do thiếu nhân lực. Một máy cấy có thể thực hiện từ 9 đến 10 mẫu ruộng mỗi ngày, năng suất cao gấp hàng chục lần so với lao động thủ công. Nhờ đó, người dân chủ động được thời vụ, giảm áp lực về nhân công, tiết kiệm chi phí đầu tư và nâng cao hiệu quả sản xuất. Đây cũng là giải pháp quan trọng góp phần duy trì sản xuất nông nghiệp, hạn chế tình trạng bỏ hoang ruộng đất do thiếu lao động.
(Mạ khay được vận chuyển đến ruộng gieo cấy)
Không chỉ giảm chi phí, phương pháp mạ khay, cấy máy còn mang lại nhiều lợi ích về mặt kỹ thuật. Theo quy trình sản xuất, đối với vụ xuân, mạ khay được cấy khi đạt từ 18 đến 20 ngày tuổi; đối với vụ mùa, thời gian thích hợp là từ 12 đến 14 ngày, khi cây mạ có từ 3,5 đến 4 lá và chiều cao đạt khoảng 13 đến 15 cm. Sau khi cấy, cây lúa nhanh bén rễ, hồi xanh, đẻ nhánh sớm, sinh trưởng khỏe và tăng số dảnh hữu hiệu trên một đơn vị diện tích.
Bên cạnh đó, máy cấy bảo đảm mật độ khoảng 35 khóm/m², khoảng cách giữa các hàng là 20 cm, tạo sự thông thoáng cho ruộng lúa, giúp cây hấp thụ ánh sáng tốt hơn, hạn chế sâu bệnh gây hại, giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật phải sử dụng. Nhờ mật độ hợp lý, tỷ lệ hạt chắc trên bông cũng được nâng lên, góp phần tăng năng suất và chất lượng hạt lúa khi thu hoạch.
Trong những năm gần đây, cùng với chủ trương tích tụ, tập trung ruộng đất để phát triển sản xuất quy mô lớn, nhiều hộ nông dân trên địa bàn phường Trí Quả đã mạnh dạn đầu tư máy móc, áp dụng cơ giới hóa đồng bộ từ khâu làm đất, gieo cấy đến thu hoạch. Việc ứng dụng phương pháp mạ khay, cấy máy không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo tiền đề để xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, giảm sức lao động, nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Có thể khẳng định, phát triển mô hình mạ khay, cấy máy là hướng đi phù hợp trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Đây sẽ là một trong những hình thức gieo cấy chủ lực trong những vụ sản xuất tới, góp phần thúc đẩy cơ giới hóa nông nghiệp, nâng cao giá trị sản xuất, tăng sức cạnh tranh của hạt gạo và xây dựng nền nông nghiệp phát triển ổn định, hiện đại, bền vững./.
